Onderhoud en veiligheid

Schoonmaken zonder krassen en kringen

Gepubliceerd 1 juli 2026

Twee handen halen een rode poetsdoek uit een groen doosje met het opschrift jewellery cloth, op een witte ondergrond.
Foto: W.carter — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Begin droog en zacht

De meeste krassen ontstaan niet door het middel maar door het stof dat al op het oppervlak lag. Neem daarom altijd eerst het losse stof weg met een zachte plumeau of een schone, droge microvezeldoek, en pas daarna met vocht. Een doek waarmee u eerder een stoffige plank hebt afgenomen, bevat zandkorrels die als schuurpapier werken. Gebruik voor de kast en voor de voorwerpen aparte doeken, en was ze zonder wasverzachter, want dat laat een film achter die strepen geeft.

Wat wel en niet op glas

Voor glas werkt lauw water met een enkele druppel afwasmiddel prima, nagedroogd met een tweede, droge doek. Glasreiniger mag ook, maar spuit die op de doek en niet op het glas: nevel die langs de rand naar binnen loopt, komt terecht op de houten kastdelen en op uw voorwerpen. Vermijd schuurmiddelen en schuursponsjes volledig, ook op glas, want die maken een matte waas die u pas ziet als de zon erop valt.

Acryl vraagt een andere behandeling

Op acryl is bijna alles verboden wat op glas mag. Geen glasreiniger met ammoniak, geen alcohol, geen aceton en zeker geen droge doek. Wat wel werkt is veel lauw water met een druppel afwasmiddel en een zachte, schone doek waarmee u licht en in één richting werkt. Spoel het doekje regelmatig uit zodat u geen zandkorreltje meesleept. Kleine krassen kunt u met een speciale acrylpolijstpasta wegwerken; op glas heeft dat geen zin.

De inhoud eruit of niet?

Voor de jaarlijkse beurt is de inhoud eruit halen het grondigst, maar het is ook het moment waarop de meeste schade ontstaat. Werk daarom plank voor plank, zet de voorwerpen op een handdoek op tafel en niet op de rand van de kast, en fotografeer de opstelling voordat u begint. Dat laatste scheelt niet alleen puzzelwerk bij het terugzetten; het is ook een handig document als u de verzameling ooit moet verzekeren.

Hoe vaak is nodig

Bij een goed gesloten vitrine volstaat één grondige beurt per jaar, met tussendoor de buitenkant van het glas als dat nodig is. Bij een open kast in een kamer met tapijt of huisdieren wordt dat eerder elke twee maanden. Wie merkt dat het vaker moet, kan beter in afdichting investeren dan in poetstijd: elke keer dat u de stukken aanraakt, is een klein risico, en dat risico telt over de jaren op.

Veelgestelde vragen

Mag ik azijn gebruiken op het glas?
Op het glas zelf kan het, maar de damp is zuur en slaat neer op metalen en kalkhoudende voorwerpen in de kast. Voor een vitrine is neutraal afwasmiddel de veiliger keuze.
Waarmee neem ik houten kastdelen af?
Licht vochtig en direct nadrogen. Meubelsprays met siliconen geven glans maar hopen zich op en maken later restauratie lastiger.
Hoe krijg ik vingerafdrukken van acryl?
Met lauw zeepwater en een zachte doek, zonder druk. Vet uitwrijven met een droge doek is precies hoe de fijne krasjes ontstaan.
Lees ook
Veiligheid: een vitrinekast met kinderen in huis
Onderhoud en veiligheid
Veiligheid: een vitrinekast met kinderen in huis
Tweedehands een vitrinekast kopen: waar let u op?
Onderhoud en veiligheid
Tweedehands een vitrinekast kopen: waar let u op?
Verlichting in de vitrinekast: warm of koud licht?
Glas, licht en klimaat
Verlichting in de vitrinekast: warm of koud licht?